Drieluikjes en Iconen
Introductie:
De drieluikjes en zak iconen werden in Ethiopië veelal door de gelovigen op reis bij zich gedragen. Maar ook veelal gekocht ter verering en versiering van hun huizen en hutten. Daar werd dan een soort huisaltaar of religieus hoekje ingericht met een icoon of drieluikje op een ere plaats. Deze vorm van verering heeft zover bekend aan het eind 19e en begin 20e eeuw een enorme vlucht genomen en veel van onze items dateren uit deze periode. De religieuze objecten werden tegen betaling gemaakt door priesters en monniken op bestelling. Vaak werkten gespecialiseerde houtsnijders en fijnschilders op dit gebied samen om een mooi eindproduct te maken. De kleine zakiconen en drieluikjes komen het meest voor, maar voor bijzondere opdrachten leefden de makers zich uit in uitzonderlijke modellen met heel veel uitklapbare panelen en veel afzonderlijke religieuze tafrelen. De meest voorkomende religieuze thema's zijn Maria met kind, Christus aan het kruis, de heilige Georgius (= Joris met de draak) die in heel Ethiopië als beschermheilige wordt vereerd.
Ethiopisch Orthodoxe Kerk kent ook een aantal eigen heiligen, zoals Gabra Manfas Qeddus die wordt afgebeeld met lange baard en leeuwen onderaan en een vogel in de lucht. De andere is Takla Haymanat die wordt afgebeeld als een man
met vleugels en een groot kruis in de hand. Deze figuren komen dan ook veel voor evenals engelen en discipelen . De precieze betekenis van alle voorstellingen en hun onderlinge samenhang is voor ons (als niet gelovigen) niet altijd duidelijk en dus zijn wij nog altijd op zoek naar meer kennis en duiding.
Small pocket icon from Ethiopia
This pocket icon comes from Ethiopia and is estimated to be between 80 and
100 years old. These kinds of icons were made for a fee by monks for believers of the Ethiopian Orthodox Church.
The icon was carried by the believer and/or placed or hung on a kind of altar at home.
The pocket icon is made of wood and decorated on the outside with carved cross motifs. The inside is painted with two fold-out hatches. There are four paintings
of angels and saints in total, two on each side.
Size of the square part is 7 x 7 cm and unfolded 14 cm.
The total height including the decoration on top is 12 cm.
Pocket icon from Ethiopia
This beautiful pocket icon is carved in wood with
fine representations of Coptic crosses on the
exterior front and back. The painted images
on the insides are bright in color. On one side
two saints are depicted, next to Saint George with the dragon.
On the other side there are 2 saints with Jesus and Satan.
The icon is old and used and is estimated to be 100 years old.
Size: 8 x 8 cm.
Tweeluik in de vorm van een kruis
Dit tweeluik is een houten kruis met fraai
snijwerk aan de buitenkant. Aan de binnen
kant zijn 2 schilderingen aangebracht, t.w.
Jezus aan het kruis en in het uitklapbare
gedeelte een huilende Maria Magdalena.
Afmeting:7 x 12 x 3 cm. (bxhxd)
Zakicoon met 4 voorstellingen
Reis en zak icoon van hout.
Aan de buitenzijde versierd met prachtige in het hout
uitgesneden kruis motieven. Aan de binnenzijde :
Ene kant: Maria met Christus op schoot met daarnaast
op het uitklap paneel Georgius/Joris met de draak.
Andere kant: Centraal Christus aan het kruis met
vermoedelijk Moeder Maria of Maria Magdalena en
een discipel en op het uitklapbare paneel en belangrijke
heilige met aureool, waarvan wij niet weten wie precies.
Afmeting: 10 cm breed en 10 cm hoog en uitgeklapt
20 cm breed.
Deze houten icoon is aan de buitenzijde versierd
met een uitgesneden Maria met kind. Aan de andere
kant staat God zelf of een andere figuur met aureool
uitgesneden. De houten kruisvorm is uitzonderlijk en
apart.
Aan de binnenzijde staat centraal Jezus aan het kruis
geschilderd in 2 posities met daarbij discipelen en
engelen. Aan de andere zijde staat Maria met het kind
centraal met op het paneel daarnaast Joris met de draak.
In originele staat: d.w.z. dat 1 touwtje kapot is en er 1
paneel los hangt, maar dat kan eenvoudig verholpen worden.
Afmeting: 12 cm. breed en 14 cm. hoog
Deze icoon is aan de buitenzijde bewerkt in het hout met voorstellingen
van Maria met kind en Joris met de draak.
Dit is zo'n bijzonder icoon, omdat ook aan de binnenkant
er nog 4 extra houten luikjes zitten, die allemaal afzonderlijk
bewerkt en beschilderd zijn.
Aan de binnenzijde is er 1 groter paneel beschilderd met 3
voorstellingen met aan de bovenkant Joris met de draak en
daaronder Gabra Monfas Qeddus (speciale Ethiopische
heilige) en een schrift geleerde.
Daarnaast zijn 4 uitklapbare paneeltjes met elk een beschilderde
binnenzijde en een in hout bewerkte buitenzijde. Op het andere
vaste binnen paneel staan Christus aan het kruis en Maria met kind.
Op de uitgevouwen luikjes, zien we de engel Gabriël, en diverse
andere figuren. Er zijn een paar touwtjes los, maar de schilderingen
en het houtsnijwerk zijn met zorg gemaakt en bijzonder mooi.
Het is moeilijk om door de complexe vorm een goed beeld te
geven, vandaar de vele foto's.
Afmeting: 15 x 23 cm. in dichte toestand